Şarj enerjisi şöyle paylaştırılır: her kullanıcının oturum toplamı alınır, şebeke kaybı tüketim oranında eklenir, çıkan net kilovatsaat fatura biriminden fiyatlanır.
Ara hesaplar yuvarlanmaz; yalnız son tutar aşağı yuvarlanır ve artan kuruş ortak gidere yazılır, kullanıcıya bindirilmez.
Temel formüller
| § | Ne | Formül |
|---|---|---|
| 2.1 | Kullanıcı brüt tüketimi | B(k) = Σ oturum_kWh(k) |
| 2.2 | Şebeke kaybı | K = S − ΣB(k) |
| 2.3 | Kayıp payı | Kpay(k) = K × B(k)/ΣB(k) |
| 2.4 | Net faturalanan | N(k) = B(k) + Kpay(k) |
| 2.5 | Birim maliyet | C = F / S |
| 2.6 | Kullanıcı borcu | T(k) = N(k) × C |
| 2.7 | Sabit gider payı | soket sayısına bölünür |
Yuvarlama kuralları
| Adım | Kural |
|---|---|
| Ara hesaplar | Yuvarlanmaz, tam ondalık taşınır |
| kWh gösterimi | 1 ondalık |
| TL gösterimi | 2 ondalık, sonra tam TL'ye aşağı |
| Yuvarlama yönü | Daima aşağı (507,9 → 507) |
| Yuvarlama artığı | Ortak gidere, kullanıcıya bindirilmez |
Uç durumlar
Standardın değeri burada. Kolay durumları herkes hesaplar.
| § | Durum | Kural |
|---|---|---|
| 4.1 | Oturum dönem sınırını aşarsa | Bittiği döneme yazılır |
| 4.2 | Aynı araç, iki kullanıcı | Kaydı yapan kimlik esastır |
| 4.3 | Kullanıcısı belirlenemeyen tüketim | Ortak gidere, ayrı satırda; %5 üstü kırmızı uyarı |
| 4.4 | Sayaç arızası | Günlük ortalamayla tamamlanır, en az 7 sağlam gün |
| 4.5 | Negatif kayıp | 0 kabul edilir, olay kaydedilir |
| 4.6 | Dönem ortasında kullanıcı değişimi | Tarihe göre ayrılır |
| 4.7 | Misafir şarjı | Ev sahibi daireye |
| 4.8 | Bedelsiz kullanım kararı | Ölçüm sürer, tutar sıfırlanır |
| 4.9 | Dönem ortasında tarife değişimi | Dönem ikiye bölünür |
| 4.10 | Fatura geç gelirse | Geçici maliyetle ara hesap, sonra düzeltme satırı |
Excel doğrulama şablonu
Standardın tam uygulaması. Beş sayfa: 1_OKUMA · 2_OTURUM · 3_HESAP · 4_RAPOR · 5_DENETIM. Her formül hücresi standart madde numarasına atıflıdır.
Bir raporu nasıl doğrularsınız
Bu standardın sınırları
Bir standardın en önemli özelliği, neyi kapsamadığını da söylemesidir.
- Ölçüm donanımının doğruluğunu garanti etmez. Sayaç yanlışsa hesap da yanlıştır.
- Hukuki uyuşmazlığı çözmez. Genel kurul kararı standardın üstündedir.
- Kullanıcı kimliğinin doğruluğunu denetlemez.
- Enerji tedarik fiyatını etkilemez.
Sürüm günlüğü
| Sürüm | Tarih | Değişiklik |
|---|---|---|
| 1.0 | Ağustos 2026 | İlk yayın |
Sık sorulanlar
Standardı kullanmak için Yürtmen müşterisi olmam gerekir mi?
Hayır. Açık Standart CC BY 4.0 lisanslıdır: atıfla serbestçe kullanılır, değiştirilebilir, ticari işlerde kullanılabilir. Excel şablonu ücretsizdir ve Yürtmen olmadan çalışır. Rakip bir firma da uygulayabilir.
Neden hesaplama yönteminizi açıklıyorsunuz?
Ölçüm satan bir şirketin hesabını gizlemesi çelişkidir. Bir kat maliki 'bu rakam nereden çıktı' diye sorduğunda cevap 'sistemimiz hesaplıyor' olamaz. Açıklık ürünün kendisidir, tanıtımı değil.
Kayıp neden tüketim oranında dağıtılıyor?
Kaybın büyük kısmı yük altında oluşur: hat direnci ve dönüşüm kaybı akımla artar. Eşit bölüşüm az kullananı cezalandırır. Standart §2.3 bunu orantılı dağıtır.
Yuvarlama neden hep aşağı?
Yukarı yuvarlama toplamda kullanıcılardan fazla tahsil edilmesine yol açar. Aşağı yuvarlamada oluşan küçük fark ortak gider kalemine yazılır ve raporda görünür. Kimseden fazla alınmaz.
Standartta hata bulursam ne olur?
Bildirin, düzeltilir. Hata Hata Payı Raporu'na kaydedilir ve sürüm günlüğünde ne değiştiği, neden değiştiği yazılır. Sessiz düzeltme yapılmaz. Bildiren kişinin adı, istemezse yazılmaz.